Zbiór pamiątek po Henryku Kucharskim, Żołnierzu Polskim podczas wojny Polsko-Bolszewickiej

Henryk Kucharski urodził się w 1902 roku i jako osiemnastoletni chłopak został powołany do wojska w przełomowym dla Polski 1920 roku, gdy młode, dopiero co odrodzone państwo broniło swojej niepodległości w wojnie z bolszewicką Rosją. Zachowane w zbiorze odręczne wspomnienia, spisane jego własną ręką, przywołują moment powołania do służby oraz udział w walkach frontowych tamtej kampanii. To właśnie ten krótki, ale niezwykle intensywny epizod stał się rdzeniem tożsamości, do której Kucharski wracał przez całe życie, i to on spina klamrą całą kolekcję pamiątek.

Najbardziej wymownym świadectwem tamtych dni jest zachowana w zbiorze fotografia grupowa – zdjęcie licznego oddziału piechoty pozującego przed murowanym budynkiem. Żołnierze w charakterystycznych stalowych hełmach i płaszczach, uzbrojeni w karabiny z bagnetami, ustawieni są w kilku rzędach, a na pierwszym planie widać obsługę dwóch ciężkich karabinów maszynowych umieszczonych na trójnogach. Fotografia, mimo upływu ponad stu lat i widocznych ubytków papieru w miejscu zagięcia, pozostaje jednym z najcenniejszych elementów zbioru – dokumentuje nie tylko wygląd umundurowania i uzbrojenia polskiej piechoty w 1920 roku, lecz także atmosferę jedności oddziału, który wspólnie stanął do walki o granice odradzającej się Rzeczpospolitej.

Po latach front zamienił się w warsztat – kolejna grupa eksponatów dokumentuje powojenne, cywilne życie Henryka Kucharskiego jako wieloletniego pracownika Zakładów Mechanicznych „Ursus”. Zachowała się okupacyjna legitymacja pracownicza (Werk-Ausweis) z fotografią, wystawiona podczas II wojny światowej, gdy – jak wiele osób w tamtym czasie – musiał kontynuować pracę zarobkową pod niemiecką administracją zakładu. Towarzyszy jej wycinek prasowy z okazji jubileuszu 40-lecia pracy Kucharskiego w Ursusie, opisujący jego drogę zawodową od terminatora tokarskiego podjętego w 1918 roku, przez pracę w zakładach Rohna, aż po wieloletnią posadę w Państwowych Zakładach Inżynierii, oraz wymieniający odznaczenia przyznane mu za tę pracę: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Medal 40-lecia Polski Ludowej oraz odznakę Zasłużonego Pracownika Zakładu.

Ostatnia część kolekcji pokazuje, jak dopiero po dekadach wolna Polska upomniała się o pamięć weteranów wojny 1920 roku. W zbiorze znajduje się akt mianowania Henryka Kucharskiego na stopień podporucznika, podpisany w grudniu 1990 roku przez ministra obrony narodowej – honorowy awans, jaki państwo przyznawało wówczas żyjącym jeszcze uczestnikom wojny polsko-bolszewickiej. Pięć lat później, z okazji 75. rocznicy bitwy, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przesłał mu list gratulacyjny, dziękując za udział w „jednej z najchwalebniejszych bitew w dziejach oręża polskiego, która uratowała od zagłady naszą Ojczyznę i Europę”. Zbiór zamyka pamiątkowy medal wybity w 2020 roku z okazji 100. rocznicy Bitwy Warszawskiej.


← Wróć do galerii eksponatów