Autor: Kamil Lipiński

  • Chabry z wizyty św. Jana Pawła II – Radzymin 13.06.1999

    Chabry z wizyty św. Jana Pawła II – Radzymin 13.06.1999

    W dniu wizyty 13.06.1999 r Świętego Jana Pawła II w Radzyminie mogliśmy oglądać modlącego się Świętego na klęczniku na którym zostały położone kwiaty.

    Po skończonej wizycie Jana Pawła II chabry zostały wzięte z klęcznika przez Panią Halinę Szymankiewicz, która była w Komitecie Organizacyjnym Wizytę Jana Pawła II w Radzyminie.

    Pani Halinka, będąc mi bardzo bliską osobą, podzieliła się ze mną gałązkami chabrów.

    Byłam bardzo szczęśliwa, że te kwiaty trafiły do moich rąk. Potraktowałam je jako coś wyjątkowego, jako relikwie. Dlatego, też umieściłam je za szkłem obrazu Matki Bożej Fatimskiej. Gdy rozpoczęła się budowa Sanktuarium Jana Pawła II w Radzyminie, w sercu moim zrodziła się myśl przekazania chabrów na rzecz Parafii Świętego Jana Pawła II. Co też uczyniłam dnia 22.10.2023 roku.

    Osoby, które pomogły w obsadzeniu chabrów:

    1. Joanna Olszyna,
    2. Marta Żmuda – córka,
    3. Sławomir Żmuda- zięć,
    4. Maciej i Szymon Żmuda – wnuki.
  • Krzyż orderu Virtuti Militari

    Krzyż orderu Virtuti Militari

    Order Wojenny Virtiti Militari to najwyższe i zarazem jedno z najstarszych wciąż używanych odznaczeń wojskowych na świecie. Ustanowiony 22 czerwca 1792 roku przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, przyznawany jest za wybitne zasługi bojowe.

  • Ładownice do karabinu Mosin wz. 1891 oraz nożyce łopatka i bandoliery Rosyjskiej Imperatorskiej Armii

    Ładownice do karabinu Mosin wz. 1891 oraz nożyce łopatka i bandoliery Rosyjskiej Imperatorskiej Armii

    Oporządzenie to używane było także przez wojska Bolszewickie w pierwszych latach ich istnienia

  • Czapka angielka w barwie 13 Pułku Ułanów Wileńskich

    Czapka angielka w barwie 13 Pułku Ułanów Wileńskich

    Czapka wykonana z sukna steingrau z okutym daszkiem, otok i wypustka w barwie imperiale rose na szczycie orzeł wz 17. Czapki te pojawiły się w kawalerii Wojska Polskiego w 1919 roku jako nieregulaminowe ze względu na barwny otok, jednak powszechne nakrycie głowy wojsk jezdnych. Wzorowana była na czapkach kawalerii korpusów polskich na wschodzie.

  • Rogatywka wz. 35 Szeregowego wojsk łączności

    Rogatywka wz. 35 Szeregowego wojsk łączności

    Rogatywka wz. 35 zastąpiła docelowo rogatywkę wz. 19. Różniła się od niej fibrowym daszkiem, brakiem okucia, stalką usztywniającą oraz otokiem dla wszystkich broni i służb. Używana była w Wojsku Polskim do 1939 roku. A także czasem przez żołnierzy Armii Krajowej.

  • Portret Generała Stanisława Taczaka

    Portret Generała Stanisława Taczaka

    Pierwszy naczelnik dowódcy wojsk Powstania wielkopolskiego oraz dowódca XXXIV brygady Piechoty podczas wojny Polsko-Bolszewickiej

  • Patki wz. 36 szeregowych wojsk łączności

    Patki wz. 36 szeregowych wojsk łączności

    Patki wprowadzone w 1936 r. wykonane na sztywniku obleczone czarnym suknem z chabrową jaskółką czyli w barwach wojsk łączności. Na patkach naszyty pojedynczy metalizowany galon dla szeregowych.

  • Odznaka centrum wyszkolenia łączności w Zegrzu

    Odznaka centrum wyszkolenia łączności w Zegrzu

    Została wprowadzona w 1930 roku. Odznakę nadawano absolwentom i kadrze zasłużonej dla tej jednostki.

  • Oznaka rękawowa radiotelegrafisty

    Oznaka rękawowa radiotelegrafisty

    Wprowadzona wraz z mundurem wz. 19 na podkładce barwy czarnej dla wojsk łączności, używana w Wojsku Polskim do 1936 roku

  • Furażerka m1912

    Furażerka m1912

    Z kotylionem ochotonika po lewej stronie oraz orłem. Furażerki trafiły do Wojska Polskiego wiosną 1919 roku z zakupów Głównego Urzędu Zaopatrzenia Armii wraz z mundurami m1912. Używane w wojsku Polskim podczas Wojny Polsko-Bolszewickiej oraz kilka lat po niej aż do wprowadzenia modelu wz1923.

  • Czapka 4 dywizji Strzelców Polskich

    Czapka 4 dywizji Strzelców Polskich

    Z wyrazistym otokiem w barwie amarantowej, czarnym daszkiem od czapki carskiej z przeszyciem przy krawędzi oraz orłem po II brygadzie legionów, które zdarzały się sporadycznie.

  • Czapka oficera 1 Korpusu Polskiego w Rosji czyli korpusu generała Dowbor-Muśnickiego

    Czapka oficera 1 Korpusu Polskiego w Rosji czyli korpusu generała Dowbor-Muśnickiego

    Odszyta z sukna w kolorze grochowo-zielonym. Z orłem Polskim na szczycie wersja oficerska różniła się srebrnym metalizowanym paskiem oraz srebrnym płaskim galonem na daszku.

  • Maciejówka wz 17 Polskiej siły zbrojnej (Polnische Wehrmacht)

    Maciejówka wz 17 Polskiej siły zbrojnej (Polnische Wehrmacht)

    Uszyta w całości z sukna steingrau, choć były też wersje z daszkiem skórzanym brązowym oraz szarym fibrowym. Na przodzie widoczny orzełek wz 17. Czapki używane w Wojsku Polskim od 1917 roku do końca wojny Polsko Bolszewickiej.

    Ten model był używany w oddziałach strzeleckich na początku XX wieku i stanowił podstawowe nakrycie głowy Legionów Polskich. Wyróżnia się prostym fasonem, okrągłą główką z lekko spłaszczonym denkiem, charakterystycznym otokiem oraz krótkim, często lekko usztywnianym daszkiem. Przeważnie szyto ją z tkaniny wełnianej w kolorze szarym lub niebieskawoszarym.

  • Żołnierz piechoty Wojska Polskiego

    Żołnierz piechoty Wojska Polskiego

    Zdjęcie wykonane między 1919 a 1926 rokiem. Żołnierz ma na sobie standardowy mundur wz 19 Wojska Polskiego.

  • Ułan 13 Pułku Ułanów Wileńskich

    Ułan 13 Pułku Ułanów Wileńskich

    Zdjęcie wykonane między 1936 a 1939 rokiem. Widzimy na fotografii ułana na koniu w mundurze wz 36 i rogatywce wz 35 trzymającego lance z proporczykiem. Zdjęcie kolorowane bibułą tak, by uwydatnić barwy pułkowe.

  • Zdjęcie ułana w ubiorze stajennym opisane jako zdjęcie Ułana 13 Pułku Ułanów Wileńskich z Nowej Wilejki

    Zdjęcie ułana w ubiorze stajennym opisane jako zdjęcie Ułana 13 Pułku Ułanów Wileńskich z Nowej Wilejki

    Fotografia przedstawia żołnierza 13 Pułku Ułanów Wileńskich ze stacjonującego w Nowej Wilejce garnizonu, ubranego w roboczy ubiór stajenny. Zdjęcie ukazuje nieoficjalny, codzienny wymiar służby kawaleryjskiej, związany z obrządkiem koni i pracami gospodarczymi na terenie koszar. Obiekt stanowi wartościowe świadectwo realiów życia koszarowego oraz kultury materialnej Wojska Polskiego w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

  • Rogatywka wz 19/22 szeregowego kawalerii

    Rogatywka wz 19/22 szeregowego kawalerii

    Rogatywka wz 19 dla wojsk kawalerii tj. z modyfikacjami wprowadzonymi w 1922 roku czyli barwnym otokiem (tu amarantowym) oraz daszkiem i paskiem podbródkowym lakierowanymi na czarno.

  • Marian Skarzyński, Żołnierz Wojska Polskiego

    Marian Skarzyński, Żołnierz Wojska Polskiego

    Zdjęcie przedstawia Mariana Skarzyńskiego (1899–1974), Żołnierza Wojska Polskiego z 1920 roku w pełnym umundurowaniu wojskowym z szablą u boku. W lewym dolnym rogu umieszczono herb rodowy Bończa, a poniżej podpis z imieniem, nazwiskiem i rokiem wykonania zdjęcia. Ubrany jest w mundur m1907 armii brytyjskiej, spolszczony poprzez m.in. zmianę guzików. Długie buty i szabla wz 17 jednocześnie przy braku proporczyków sugeruje przynależność do wojsk artyleryjskich.

    Druga ramka zawiera opis biograficzny oraz skan oryginalnej legitymacji wojskowej z 1921 roku. Z biogramu wynika, że Marian Skarzyński służył w sekcji łączności podczas wojny polsko-bolszewickiej (1920 r.), brał udział w wyprawie kijowskiej i Bitwie Warszawskiej oraz w kampanii wrześniowej 1939 roku. Po wojnie był Naczelnikiem Ochotniczej Straży Pożarnej w Skarzynie Starym. Pamiątki przekazał muzeum jego syn, Zygmunt Skarzyński.

  • Kazimierz Kopka

    Kazimierz Kopka

    W zbiorach muzeum znajduje się archiwalny portret Kazimierza Kopki, mieszkańca Radzymina oraz żołnierza I Korpusu Ułanów. Eksponat ten upamiętnia lokalnych bohaterów walczących o niepodległość Polski i stanowi cenny element naszej ekspozycji poświęconej historii regionu oraz tradycjom oręża polskiego.

  • Mundury Bolszewickie

    Mundury Bolszewickie

    Mundury w zdecydowanej większości pochodzące z byłej Rosyjskiej Imperatorskiej Armii. Różniły się brakiem pagonów, które według bolszewickiej doktryny były uważane za „burżuazyjne”. Oznaki stopni w postaci belek kątów i gwiazd w kolorze czerwonym umieszczano na przedramionach. Zaś na czapce zamiast tzw. carskiego oka umieszczano gwiazdę z sierpem i pługiem.

  • Mundur letni wz 24 kaprala 13 Pułku Ułanów Wileńskich

    Mundur letni wz 24 kaprala 13 Pułku Ułanów Wileńskich

    Bluza rozpinana do połowy wykonana z drelichu barwy beżowej. Wzorowana na rosyjskich gimnastiorkach oraz amerykańskich koszulach m1912. Na kołnierzu naszyte barwy 13 Pułku Ułanów w barwach Imperiale rose z chabrową żyłką pośrodku. Na naramiennikach dwie karmazynowe belki oznaczające stopnie do 1925 roku. Potem zastąpiły je belki z szarej taśmy z karmazynową obwódką. Do tego na manekinie widzimy pas Austro-Węgierski M15 używany w wojsku Polskim w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości oraz ładownice systemy mauser. Nakrycie głowy zaś stanowi furażerka wz 23 z orłem wz 17 i proporczykiem pułkowym.

  • Mundur oficera Piechoty wz 19

    Mundur oficera Piechoty wz 19

    Wykonany z tkaniny czesankowej barwy khaki z 4 nakładanymi kieszeniami. W zestawie widzimy również rogatywkę oficerską wz 19 z gwiazdką podporucznika na otoku oraz pojedynczym galonem, do tego pas oficerski „Sam Browne” na nim kabura do rewolweru nagant.

      Całość uzupełniają bryczesy brytyjskie sztruksowe i buty z wysoką cholewą.

    1. Mundur wz 19 szeregowego piechoty wraz z patkami wz 19

      Mundur wz 19 szeregowego piechoty wraz z patkami wz 19

      Był to Pierwszy polski mundur wojskowy opracowany przez komisję ubiorczą wiosną 1919 roku . Uszyty z sukna barwy szaro-brunatno-zielonej . Zapinany na 5 guzików oraz dwie haftki w stojąco-wykładanym kołnierzu na którym naszyte są patki barwy Piechoty (granatowe ze słonecznikową wypustką oraz pojedynczym wężykiem z galonu). Mundur wzorowany na mundurze wz 17 Polnische Wehrmacht jednak barwy zbliżonej do mundurów Brytyjskich . W zestawie na manekinie widzimy także spodnie i owijki a także hełm francuski „Adrian” Mle 15. Pruski chlebak Brotbeutel. Bagnet Pruski tzw. „Liść” oraz ładownice do karabinu systemu mauser k98.

    2. Przemówienia do Żołnierzy. Wydanie Warszawa 1919 roku

      Przemówienia do Żołnierzy. Wydanie Warszawa 1919 roku

      Przedstawiony w muzeum tomik to „Przemówienia do żołnierzy” autorstwa ks. dr. Franciszka Zbroi, wydany nakładem własnym autora w 1919 roku w Warszawie.

      Rys historyczny i tło powstania

      Książeczka powstała w kluczowym momencie formowania się odrodzonego Państwa Polskiego oraz Wojska Polskiego po ponad stuleciu zaborów. Autor, ks. Franciszek Zbroja, wstąpił do służby duszpasterskiej w Wojsku Polskim pod koniec 1918 roku i pełnił m.in. funkcję kapelana w Twierdzy Modlin. Zbiór ten stanowi bezpośrednią odpowiedź na potrzebę podnoszenia morale, patriotycznego hartowania oraz duchowego wsparcia polskich żołnierzy walczących na frontach walk o granice Rzeczypospolitej.

      Warstwa wizualna i oprawa

      Okładka przyciąga uwagę bogatą symboliką patriotyczno-religijną. Centralny element stanowi godło państwowe – Orzeł w koronie wpisany w amatorsko zarysowaną tarczę z monogramem, opleciony roślinną girlandą, z krzyżującą się pod spodem szablą oraz płonącą pochodnią.

      Znaczenie i charakter publikacji

      Niewielkie wydawnictwa tego typu pełniły rolę podręcznych poradników i kaznodziejskich pomocy zarówno dla samych kapelanów polowych, jak i żołnierzy na froncie. Łączyły w sobie naukę chrześcijańską z etosem rycerskim i obowiązkiem obrony Ojczyzny. Dziś publikacja stanowi cenny eksponat historyczny i edytorski z okresu kształtowania się II Rzeczypospolitej.

    3. Łuski do karabinu mauser 7,92 x 57 oraz Mosin 7,62 x54R.

      Łuski do karabinu mauser 7,92 x 57 oraz Mosin 7,62 x54R.

      Wystrzelone przez żołnierzy Polskich 14 i 15 sierpnia podczas bitwy Pod Wólką Radzymińską, gdzie batalion 28 Pułku Piechoty porucznika Stefana Pogonowskiego podczas śmiałego nocnego ataku zmusił do odwrotu wojska Bolszewickie.

    4. Zbiór pamiątek po Henryku Kucharskim, Żołnierzu Polskim podczas wojny Polsko-Bolszewickiej

      Zbiór pamiątek po Henryku Kucharskim, Żołnierzu Polskim podczas wojny Polsko-Bolszewickiej

      Henryk Kucharski urodził się w 1902 roku i jako osiemnastoletni chłopak został powołany do wojska w przełomowym dla Polski 1920 roku, gdy młode, dopiero co odrodzone państwo broniło swojej niepodległości w wojnie z bolszewicką Rosją. Zachowane w zbiorze odręczne wspomnienia, spisane jego własną ręką, przywołują moment powołania do służby oraz udział w walkach frontowych tamtej kampanii. To właśnie ten krótki, ale niezwykle intensywny epizod stał się rdzeniem tożsamości, do której Kucharski wracał przez całe życie, i to on spina klamrą całą kolekcję pamiątek.

      Najbardziej wymownym świadectwem tamtych dni jest zachowana w zbiorze fotografia grupowa – zdjęcie licznego oddziału piechoty pozującego przed murowanym budynkiem. Żołnierze w charakterystycznych stalowych hełmach i płaszczach, uzbrojeni w karabiny z bagnetami, ustawieni są w kilku rzędach, a na pierwszym planie widać obsługę dwóch ciężkich karabinów maszynowych umieszczonych na trójnogach. Fotografia, mimo upływu ponad stu lat i widocznych ubytków papieru w miejscu zagięcia, pozostaje jednym z najcenniejszych elementów zbioru – dokumentuje nie tylko wygląd umundurowania i uzbrojenia polskiej piechoty w 1920 roku, lecz także atmosferę jedności oddziału, który wspólnie stanął do walki o granice odradzającej się Rzeczpospolitej.

      Po latach front zamienił się w warsztat – kolejna grupa eksponatów dokumentuje powojenne, cywilne życie Henryka Kucharskiego jako wieloletniego pracownika Zakładów Mechanicznych „Ursus”. Zachowała się okupacyjna legitymacja pracownicza (Werk-Ausweis) z fotografią, wystawiona podczas II wojny światowej, gdy – jak wiele osób w tamtym czasie – musiał kontynuować pracę zarobkową pod niemiecką administracją zakładu. Towarzyszy jej wycinek prasowy z okazji jubileuszu 40-lecia pracy Kucharskiego w Ursusie, opisujący jego drogę zawodową od terminatora tokarskiego podjętego w 1918 roku, przez pracę w zakładach Rohna, aż po wieloletnią posadę w Państwowych Zakładach Inżynierii, oraz wymieniający odznaczenia przyznane mu za tę pracę: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Medal 40-lecia Polski Ludowej oraz odznakę Zasłużonego Pracownika Zakładu.

      Ostatnia część kolekcji pokazuje, jak dopiero po dekadach wolna Polska upomniała się o pamięć weteranów wojny 1920 roku. W zbiorze znajduje się akt mianowania Henryka Kucharskiego na stopień podporucznika, podpisany w grudniu 1990 roku przez ministra obrony narodowej – honorowy awans, jaki państwo przyznawało wówczas żyjącym jeszcze uczestnikom wojny polsko-bolszewickiej. Pięć lat później, z okazji 75. rocznicy bitwy, Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przesłał mu list gratulacyjny, dziękując za udział w „jednej z najchwalebniejszych bitew w dziejach oręża polskiego, która uratowała od zagłady naszą Ojczyznę i Europę”. Zbiór zamyka pamiątkowy medal wybity w 2020 roku z okazji 100. rocznicy Bitwy Warszawskiej.

    5. Stanisław Fancinkiewicz

      Stanisław Fancinkiewicz

      Uczestnik wyprawy Kijowskiej i Bitwy Warszawskiej

    6. Pamiątki wota Ojca Marcina Sylwana Wilkowskiego

      Pamiątki wota Ojca Marcina Sylwana Wilkowskiego

      Sylwan Wilkowski służył jako kapelan na Donbasie podczas wojny Ukraińsko-Rosyjskiej.

      Legitymacja wydana 19 stycznia 2017 roku przez Wszechukraińskie Stowarzyszenie „Krajina”, potwierdzająca przyznanie Orderu „Jedność i Wola” (Орден «Єдність та воля») dla kapelana organizacji uczestników operacji antyterrorystycznej (ATO), o. Marcina Wilkowskiego, na wniosek Metropolii Tarnopolsko-Zborowskiej Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. Sam order ma formę krzyża w jasnych barwach z centralnie umieszczonym Trójzębem na niebieskim tle oraz inskrypcją „Za krew i sławę narodu”. Drugie odznaczenie przedstawia czerwoną tarczę zwieńczoną krzyżem z wizerunkiem św. Jerzego walczącego ze smokiem w otoczeniu wieńca, co symbolizuje męstwo oraz opiekę duchową. Zbiór dopełnia pozłacany medal pamiątkowy z napisem „Z nami Bóg i Ukraina” (З нами Бог і Україна), ozdobiony wizerunkiem Obrazu Chrystusa Nieuczynionego Ręką (Acheiropoietos) i zawieszony na wstążce w barwach niebiesko-czerwono-żółtych.

    7. Replika Grawerska Orderu Orła Białego z Zamku Królewskiego w Warszawie

      Replika Grawerska Orderu Orła Białego z Zamku Królewskiego w Warszawie

      Przygotowana na setną rocznicę Bitwy Warszawskiej oraz 19 rocznicę wizyty Ojca Świętego Jana Pawła II w Radzyminie.

      Ten wyjątkowy walor pamiątkowy łączy w sobie bogatą tradycję najstarszego i najwyższego odznaczenia państwowego Rzeczypospolitej z hołdem dla kluczowych wydarzeń w historii lokalnej i narodowej. Kunsztowne wykonanie grawerskie precyzyjnie odwzorowuje historyczne detale, stanowiąc symbol pamięci i dumy. To cenny element kolekcji naszego muzeum.

      Ofiarodawcy: Krzysztof Michalski oraz Tadeusz Dąbrowski

    8. Wotum dziękczynne: Różaniec z paracordu i medal „Grom Challenge 2020”

      Wotum dziękczynne: Różaniec z paracordu i medal „Grom Challenge 2020”

      Eksponat stanowi osobiste wotum dziękczynne złożone 11 listopada 2020 roku w Sanktuarium św. Jana Pawła II w Radzyminie przez mieszkańca ziemi radzymińskiej. Zestaw składa się z ręcznie pisanego aktu dziękczynnego, różańca, medalu sportowego oraz statuetki żołnierza.

      Głównym elementem zestawu jest różaniec, który symbolizuje walkę duchową oraz modlitwę w intencji obrońców wiary i ojczyzny. Towarzyszy mu medal za ukończenie 25-kilometrowego biegu ekstremalnego „Grom Challenge 2020” z przeszkodami i zadaniami (ukończonego w czasie 6 godzin i 21 minut), zawieszony na pamiątkowych biało-czerwonych taśmach z hasłem „Siła i Honor” oraz odniesieniem do 100. rocznicy Bitwy Warszawskiej. Dopełnieniem całości jest czarna statuetka przedstawiająca żołnierza wojsk specjalnych, pamiątkowe numizmaty oraz odręczny list zawierający intencję wotywną.

      Przedmiot ten stanowi przejmujące świadectwo pamięci o bohaterach Bitwy Warszawskiej z 1920 roku. Jest wyrazem wdzięczności za dar życia w wolnej Polsce i na ziemi radzymińskiej, łączącym tradycyjny kult religijny, sprawność fizyczną oraz współczesną symbolikę militarną.

    9. Pisma zbiorowe Józefa Piłsudskiego. Wydanie Warszawa 1937 rok

      Pisma zbiorowe Józefa Piłsudskiego. Wydanie Warszawa 1937 rok


      To monumentalne, krytyczne wydanie z lat 1937–1938 opublikowane w Warszawie przez Instytut Badania Najnowszej Historii Polski obejmuje artykuły, rozkazy, mowy i listy Józefa Piłsudskiego. Egzemplarze mają charakterystyczną miękką oprawę wydawniczą z niebieską ramką i buławą oraz gałązkami dębu i oliwki.

    10. Życiorys Stanisława Ciska, Żołnierza Polskiego podczas wojny Polsko-Bolszewickiej

      Życiorys Stanisława Ciska, Żołnierza Polskiego podczas wojny Polsko-Bolszewickiej

      Pamiątka przedstawia postać Stanisława Ciska (1904–1996) – ochotnika wojny polsko-bolszewickiej z 1920 roku oraz powojennego profesora matematyki, powiązanego m.in. z Seminarium Nauczycielskim i Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Pszczynie. Dokument przypomina również o jego tragicznych losach osobistych jako Sybiraka i Łagiernika w latach 1940–1952, stanowiąc świadectwo pamięci.

    11. Życiorys i książeczka Wojskowa Franciszka Puta, Żołnierza Polskiego podczas Wojny Polsko-Bolszewickiej

      Życiorys i książeczka Wojskowa Franciszka Puta, Żołnierza Polskiego podczas Wojny Polsko-Bolszewickiej

      Prezentowane pamiątki przedstawiają historię służby wojskowej Franciszka Puta (urodzonego w 1900 roku, wcielonego do wojska w 1920 roku w Tarnowie), wpisującą się w walkę o niepodległość Rzeczypospolitej. Pierwszy dokument to fragment jego wojskowej książeczki stanu służby, zawierający podstawowe dane ewidencyjne z okresu poboru. Druga pamiątka to strona ze wspomnień rodzinnych z archiwalną fotografią, na której Franciszek Put pozuje w mundurowym wyposażeniu wojskowym (po prawej stronie) wraz z towarzyszem broni. Oba obiekty stanowią cenny zapis losów jednostki na tle przełomowych wydarzeń historycznych Polski z początku XX wieku.

    12. Krzyż Victorii 1920 roku

      Krzyż Victorii 1920 roku

      Ustaniowione przez Towarzystwo Przyjaciół Radzymina i Radzymińskich społeczników odznaczenie pod nazwą: „Krzyż Victorii Radzymińskiej 1920 roku”. Upamiętniające 100 rocznicę Bitwy Warszawskiej.

      Odznaczenie ma formę mosiężnego krzyża kawalerskiego o charakterystycznie zagiętych ramionach zakończonych kulkami. Na jego poszczególnych ramionach wygrawerowano istotne symbole i opisy nawiązujące do wydarzeń z 1920 roku: na górnym widnieje napis „CUD NAD WISŁĄ”, na dolnym precyzyjna data walk „13-15 VIII” oraz nazwa miejscowości „RADZYMIN”, natomiast na bocznych ramionach umieszczono rozdzielony rok „1920”.

      W samym centrum odznaczenia znajduje się okrągły medalion z biało-srebrnym orłem w koronie na niebieskim tle, ze złotym dziobem i szponami. Na piersi orła umieszczono symbol Oka Opatrzności wpisany w złoty trójkąt, bezpośrednio nawiązujący do herbu Gminy Radzymin. Całość odznaczenia zawieszona jest na eleganckiej, biało-czerwonej wstędze.

    13. Książeczka wojskowa oraz pamiątki, krzyż, różaniec, zdjęcia po żołnierzu 72. Pułku Piechoty po Władysławie Szlakiewiczu

      Książeczka wojskowa oraz pamiątki, krzyż, różaniec, zdjęcia po żołnierzu 72. Pułku Piechoty po Władysławie Szlakiewiczu

      Przedstawiony zespół pamiątek i dokumentów stanowi osobiste świadectwo życia oraz służby Stanisława Szlakiewicza – żołnierza Wojska Polskiego, uczestnika walk o niepodległość i granice II Rzeczypospolitej. Stanisław Szlakiewicz urodził się 11 kwietnia 1903 roku w Odrowążu. Jako młody ochotnik wstąpił w szeregi Wojska Polskiego już na początku 1919 roku, biorąc czynny udział w konflikcie polsko-ukraińskim oraz w wojnie polsko-bolszewickiej, w tym podczas ciężkich walk pod Ulejowem, gdzie został ranny.

      Sercem kolekcji jest oryginalna książeczka wojskowa oraz przedwojenny dokument tożsamości ze zdjęciem i szczegółowym rysopisem. Zapisy w dokumentacji skrupulatnie dokumentują szlak bojowy, odbyte ćwiczenia rezerwy oraz późniejszy przydział m.in. do 72. Pułku Piechoty. Materiały te pozwalają precyzyjnie odtworzyć przebieg jego służby oraz obowiązków obronnych wykonywanych na rzecz Ojczyzny w okresie międzywojennym.

      Uzupełnieniem dokumentacji urzędowej są unikalne, osobiste artefakty towarzyszące żołnierzowi na co dzień. Wśród nich znajduje się prosty, metalowy scyzoryk, a także drewniany krzyżyk i różaniec, będące wymownym symbolem wiary i duchowego oparcia w trudnych chwilach. Dopełnieniem całości jest odręczna relacja spisana przez córkę, Stanisławę, stanowiąca poruszające hołd dla postawy, humoru i prawości jej ojca, który zmarł 27 października 1972 roku w Szczebrzeszynie.

    14. Replika szabli wz 17

      Replika szabli wz 17

      Wykonana na spotkanie z Józefem Kowalskim na pamiątkę spotkania z ostatnim żyjącym weteranem wojny Polsko-Bolszewickiej oraz delegacją Radzymina.

      Kapitan Józef Kowalski był jednym z najbardziej znanych żołnierzy 201 Ochotniczego Pułku Szwoleżerów oraz ostatnim żyjącym weteranem wojny polsko-bolszewickiej. Zmarł w 2013 roku w wieku 113 lat jako najstarszy Polak i prawdopodobnie najstarszy Europejczyk.

    15. Oryginalna szabla wz 17

      Oryginalna szabla wz 17

      Wykopana w okolicach Radzymina ze świetnie zachowanym jelcem. Szabla ta była pierwszą szablą odrodzonego Państwa Polskiego o zamkniętej budowie, rękojeści pokrytej skórą i owiniętą mosiężnym oplotem.

    16. Legitymacja krzyża Walecznych należąca do Aleksandra Kasprzyka żołnierza 15  Pułku Piechoty 9 Dywizji piechoty

      Legitymacja krzyża Walecznych należąca do Aleksandra Kasprzyka żołnierza 15 Pułku Piechoty 9 Dywizji piechoty

      Oryginalny dokument wydany przez Dowództwo 9. Dywizji Piechoty, upoważniający starszego szeregowego Aleksandra Kasprzyka (żołnierza 15. Pułku Piechoty) do noszenia odznaczenia wojskowego „Krzyż Walecznych”, przyznawanego za czyn męstwa i odwagi na polu walki. Drukowana legitymacja o numerze 34086 zwieńczona jest wizerunkiem godła państwowego i stanowi cenne świadectwo bojowych zasług żołnierza.

    17. Dokumenty należące do Józefa Wiktora Wize

      Dokumenty należące do Józefa Wiktora Wize

      Zaświadczenie o przynależności do Straży Obywatelskiej orazy dyplom do odznaki ofiarnych O.K.O.P (Obywatelski Komitet Obrony Państwa).

    18. Medal Polska Golgota Wschodu

      Medal Polska Golgota Wschodu

      Obiekt przedstawia pamiątkowy medal okolicznościowy pod tytułem „Polska Golgota Wschodu 1939–1945”, upamiętniający martyrologię Polaków na Wschodzie oraz zbrodnię katyńską. Na awersie ukazano postacie papieża Jana Pawła II oraz prymasa Józefa Glempa zwrócone ku wizerunkowi Matki Boskiej Katyńskiej, otoczone napisami „Polska Golgota Wschodu 1939–1945” i „Ojczyzna zawsze pamięta”.

      Rewers medalu zawiera bogatą symbolikę patriotyczno-religijną: krzyże, orły w koronie, pociąg symbolizujący wywózki na Sybir, czerwoną gwiazdę oraz czaszki nawiązujące do ofiar mordu. Całość wieńczy napis w otoku wzywający do zachowania pamięci i prawdy historycznej. Prezentowany egzemplarz stanowi dar Tadeusza Słoniny z Jasła.

    19. Bagnet do Karabinu systemu Mosina

      Bagnet do Karabinu systemu Mosina

      Bagnet czterograniasty, kłujący. Używany przez wojska Bolszewickie w roku 1920 a także sporadycznie jako zdobyczna broń w wojskach Polskich. Ciekawostką była końcówka która mogła służyć jako śrubokręt i pozwalała rozłożyć cały karabin Mosin wz. 1891.

    20. Krzyż armii ochotniczej 1920 roku

      Krzyż armii ochotniczej 1920 roku

      Krzyż Armii Ochotniczej 1920 to nieoficjalne, nigdy niezatwierdzone oficjalnie odznaczenie przyznawane w okresie II Rzeczypospolitej ochotnikom biorącym udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

    21. Odznaka pamiątkowa Armii Ochotniczej 1920 roku

      Odznaka pamiątkowa Armii Ochotniczej 1920 roku

      Oficjalna Odznaka Pamiątkowa Armii Ochotniczej gen. Józefa Hallera z 1920 roku to mosiężny, często srebrzony krzyż. Występowała w trzech wersjach (dla piechoty, kawalerii i artylerii), a na jej rewersie znajdowały się litery „AO” oraz data „1920”. Było to nieoficjalne, lecz powszechnie uznawane odznaczenie dla weteranów wojny polsko-bolszewickiej.

    22. Miniaturka odznaki „za trud ofiarny” Ochotniczej Legii Kobiet

      Miniaturka odznaki „za trud ofiarny” Ochotniczej Legii Kobiet

      Od 1929 po powstaniu Związku Legionistek Polskich, kierowanym przez Aleksandrę Zagórską dla byłych żołnierek Ochotniczej Legii Kobiet przyznawano Odznakę „Za trud Ofiarny”. Przyznawano je kobietom które w Legii przesłużyły minimum 6 miesięcy. Odznaka była jednoczęściowa i na ogół miała wymiary 51 × 51 mm. Na ośmiokątnej tarczy umieszczono ośmioramienną gwiazdę. W centrum odznaki znajdował się orzeł w koronie, w otoku zaś napis: ZA TRUD OFIARNY 1918 I OLK 1920. Zazwyczaj była wykonana z mosiądzu lub z białego metalu (wtedy srebrzona), bez emalii. Zapięcie tworzył słupek z nakrętką. Potwierdzeniem otrzymania odznaki był dyplom o wymiarach 200 × 160 mm, drukowany na kartonie w kolorze sepii.

    23. Świadectwo urodzenia i Chrztu Władysława Kaczyńskiego, ochotnika wojny Polsko-Bolszewickiej w składzie 1 Pułku Szwoleżerów

      Świadectwo urodzenia i Chrztu Władysława Kaczyńskiego, ochotnika wojny Polsko-Bolszewickiej w składzie 1 Pułku Szwoleżerów

      Oryginalne świadectwo urodzenia i chrztu świętego wydane przez Parafię Świętej Trójcy w Warszawie dotyczy Władysława Kaczyńskiego, urodzonego w Warszawie 3 kwietnia 1902 roku i ochrzczonego kilka dni później, 16 kwietnia. Dokument poświadcza pochodzenie dziecka ze związku Franciszka oraz Julianny.

      Prezentowany egzemplarz to oficjalny odpis z ksiąg metrykalnych (akt nr 420 z 1902 roku), wystawiony i poświadczony podpisem proboszcza oraz pieczęcią parafialną 16 kwietnia 1952 roku.

    24. List Anny Marii Szydłowskiej – córki ochotnika 1920 roku w składzie 1 Pułku Szwoleżerów, Władysława Kaczyńskiego

      List Anny Marii Szydłowskiej – córki ochotnika 1920 roku w składzie 1 Pułku Szwoleżerów, Władysława Kaczyńskiego

      List napisany przez Annę Marię Szydłowską do Księdza Kustosza Sanktuarium Jana Pawła II w Radzyminie stanowi podziękowanie za regularną korespondencję i informacje o postępach w budowie sanktuarium, muzeum oraz Izby Pamięci Bitwy Warszawskiej 1920 r. Autorka postanawia przekazać do sanktuarium wyjątkowe pamiątki rodzinne – oryginalny kotylion dla ochotników z 1920 roku oraz posrebrzany proporczyk ułański należący do jej ojca.

      W dalszej części autorka przybliża patriotyczną historię swojej rodziny: jej ojciec, Władysław Kaczyński, był 18-letnim ochotnikiem i ułanem walczącym pod dowództwem płk. Orlicz-Dreszera, za co w czasach PRL był szykanowany przez UB. Wspomina również braci matki – Leonarda i Hipolita Langowskich – uczestniczących w wojnie polsko-bolszewickiej, z których Hipolit poległ w 1920 roku. Pisząc u schyłku życia, autorka pragnie, aby te cenne rodzinne relikwie znalazły godne i pamiętne miejsce właśnie w Radzyminie.

    25. Oryginalny kotylion Ochotnika należący do Władysława Kaczyńskiego

      Oryginalny kotylion Ochotnika należący do Władysława Kaczyńskiego

      Kotyliony te pojawiły się podczas Wojny Polsko-Bolszewickiej. Zakładane na lewej stronie munduru w okolicach serca a niekiedy także na czapkach po lewej stronie. Zgodnie z heraldyką czysty kotylion miał w środku barwę białą, zaś na zewnątrz czerwoną.

    26. Proporczyk Pamiątkowy 1 Pułku Szwoleżerów po Władysławie Kaczyńskim, ochotniku w wojnie Polsko-Bolszewickiej

      Proporczyk Pamiątkowy 1 Pułku Szwoleżerów po Władysławie Kaczyńskim, ochotniku w wojnie Polsko-Bolszewickiej

      1 Pułk Szwoleżerów był uznawany za najbardziej reprezentacyjną i elitarną formację kawalerii II Rzeczypospolitej, wywodzącą się bezpośrednio z Legionów Polskich i noszącą imię Józefa Piłsudskiego.

      Ochotnicy wstępujący do pułku w latach 1919–1920 brali udział w kluczowych walkach tej wojny – m.in. w wyprawie kijowskiej, ciężkich walkach odwrotowych na Mazowszu oraz Bitwie Warszawskiej 1920 roku, a także w pościgu za bolszewikami i walkach na Wołyniu oraz Suwalszczyźnie.

    27. Odznaka żołnierska 85 Pułku Piechoty Strzelców Wileńskich

      Odznaka żołnierska 85 Pułku Piechoty Strzelców Wileńskich

      Zatwierdzona Dziennym Rozkazem Ministra Spraw Wojskowych nr 3, poz. 43 z 30 stycznia 1923 roku. Odznaka ma kształt stylizowanego orła, trzymającego w szponach nałożony ryngraf emaliowany w kolorze niebieskim. Na tarczy znajduje się wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej oraz napis NIE DAMY i data powstania pułku 20 12 1918. Dwuczęściowa – oficerska, wykonana w tombaku srebrzonym i oksydowanym, częściowo emaliowana. Projekt: Ferdynand Ruszczyc. Wymiary: 50×44 mm. Wykonanie: Teodor Filipski – Wilno.

      Projektantem odznaki był wybitny polski malarz, grafik i dziekan Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie – Ferdynand Ruszczyc. Wywarł ogromny wpływ na symbolikę i estetykę dwudziestolecia międzywojennego na Wileńszczyźnie.

      Teodor Filipski był jednym z najbardziej znanych i cenionych wileńskich grawerów oraz jubilerów tamtego okresu – jego pracownia realizowała wiele zamówień wojskowych.

    28. Flaga Rzeczypospolitej Polskiej z dedykacją od premiera RP. Mateusza Morawieckiego

      Flaga Rzeczypospolitej Polskiej z dedykacją od premiera RP. Mateusza Morawieckiego

      Eksponat przedstawia oficjalną biało-czerwoną flagę państwową spakowaną w eleganckie, białe pudełko prezentowe. Do zestawu dołączony jest okolicznościowy list podpisany przez ówczesnego premiera Mateusza Morawieckiego, datowany na 2 maja 2018 roku (Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej).

      Pismo zostało wydane w związku ze stołecznymi obchodami 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości (1918–2018). Premier skierował w nim słowa do rodaków, podkreślając znaczenie symboli narodowych oraz informując o decyzji powieszenia flag na wszystkich budynkach administracji publicznej do końca roku jubileuszowego.

    29. Portret Por. Stefana Pogonowskiego

      Portret Por. Stefana Pogonowskiego

      Poległ 15 sierpnia 1920 w Mostkach Wólczyńskich pod Radzyminem, w czasie Bitwy Warszawskiej, prowadząc do ataku I batalion 28 pułku Strzelców Kaniowskich. Wg innej wersji zginął pod Wólką Radzymińską.

      Rodziny nie założył. Był autorem wierszy lirycznych.

      Pośmiertnie odznaczony został Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz awansowany na kapitana. Pochowany na Starym Cmentarz w Łodzi, w grobowcu z sylwetką rycerza w zbroi husarskiej, wykonanym przez Wacława Konopkę, a ufundowanym przez łódzkie społeczeństwo.

      Pogrzeb kapitana Stefana Pogonowskiego w Łodzi w 1920 roku przerodził się w wielką manifestację patriotyczną. Monumentalny grobowiec na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej – przedstawiający naturalnej wielkości postać husarza opierającego się o cokół – nosi wymowną dedykację: „Łodzianinowi – Łodzianie”. Nocne uderzenie jego batalionu w rejonie Wólki Radzymińskiej uważa się za przełomowy moment Bitwy Warszawskiej, który przełamał impas odwrotu sił polskich. Pamięć o nim przetrwała nie tylko w łódzkiej przestrzeni miejskiej (gdzie jego imieniem nazwano jedną z ulic), ale także w literaturze – jego heroiczny czyn sławił m.in. Kornel Makuszyński w wierszu opublikowanym w 1920 roku na łamach gazety „Rzeczpospolita”, pisząc o nim jako o „Jasnym rycerzu”.

      O, Narodzie mój! pioruny 
      Na swą harfę nieśmiertelną 
      Jak ogniste zawiąż struny 
      I zaśpiewaj pieśń weselną!
      …………………………..
      I zanim wysławisz wodze, 
      Śpiewaj owym, co umarli, 
      Co się na warszawskiej drodze 
      Sercem w glinę ziemi wżarli, 
      Wczepili się pazurami, 
      I krzyczeli w głos oczyma: 
      Jezu, zmiłuj się nad nami! 
      I sercem strasznem olbrzyma 
      I rozpaczą i szaleństwem, 
      I widzącym krwawo mózgiem 
      Jak kulą bili przekleństwem,
      A jak fala, co się wełni
      Szalem pian i krwawym bluzgiem,
      W wał wydęci—przystanęli,
      Aż się stali śmierci pełni…
      I ostatnim oczu błyskiem,
      Ponad śmiertelnem urwiskiem,
      Jako stróżowie anieli,
      Przez źrenic opary krwawe
      Cud swój ujrzeli—Warszawę! 
      Niech pieśń twoja o nich będzie, 
      Jako kielich, co krwią przelań: 
      Oto przed niebieskie sędzię 
      Święty wiedzie ich kapelan — 
      A przed tron ich wiedzie boski, 
      Jasny rycerz – Pogonowski.

      Kornel Makuszyński

    30. Portret ks. Ignacego Skorupki

      Portret ks. Ignacego Skorupki

      Ks. Major Ignacy Skorupka poległ 14 Sierpnia 1920 r. Podczas ataku 236 Pułku Piechoty na stanowiska gen. Chachaniana. Kiedy jeden z żołnierzy Polskich upadł trafiony kulą, KS Skorupka udzielał mu pomocy, lub ostatniego namaszczenia. W tym momencie w czoło księdza trafił pocisk ekrazytowy (amunicja wypełniona ekrazytem czyli materiałem wybuchowym na bazie kwasu pikrynowego stosowana była wówczas w artylerii lub granatach, co tłumaczy śmiertelny charakter obrażeń). Pogrzeb Ks. Skorupki odbył się 17 sierpnia na Powązkach wojskowych i przerodził się w manifestacje patriotyczną. Gen. Józef Haller udekorował trumnę krzyżem srebrnym orderu Virtuti Militari.

      Śmierć ks. Ignacego Skorupki miała miejsce w bitwie pod Ossowem, która była jednym z przełomowych momentów Bitwy Warszawskiej. Jego postawa stała się jednym z najważniejszych symboli walki w 1920 roku.

    31. Portret Józefa Piłsudskiego

      Portret Józefa Piłsudskiego

      To jest reprodukcja malarstwa olejnego przedstawiającego Józefa Piłsudskiego w pełnym umundurowaniu, w formacie portretu całopostaciowego.

      Marszałek Józef Piłsudski, z charakterystycznymi sumiastymi wąsami i włosami zaczesanymi do tyłu, o stanowczym wyrazie twarzy. Ubrany jest w jasnoniebieski, mundurowy mundur wojskowy. Na mundure widoczna jest szeroka, jasnoniebieska szarfa orderowa, na której zawieszone są ordery, w tym Krzyż Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyż Walecznych oraz Gwiazda Orderu Odrodzenia Polski widoczna pod kieszenią. W lewej ręce trzyma mace (buławę marszałkowską), a prawą opiera na szabli w pochwie, która stoi na ziemi.

      W lewym dolnym rogu obrazu znajduje się wyraźny podpis artysty: Marian Kołodziej.

    32. Karabinek wz 29

      Karabinek wz 29

      Potocznie zwany „Polskim mauserem” . W wersji kawaleryjskiej, czyli skróconej, używany od lat 30-stych XX wieku aż do kampanii wrześniowej w polskich jednostkach ,głównie kawalerii i artylerii Konnej .

      Oparta na sprawdzonym systemie Mauser M98, dostosowana do polskiego naboju 7,92 x 57mm Mauser.

      Wersja kawaleryjska: Wycinek opisuje wariant ze zgiętą rączką zamka (ułatwiającą dobywanie broni z olstra przy siodle) oraz dodatkowymi zaczepami na pas taktyczny, co ułatwiało noszenie broni przez jeźdźca.

      Znaczenie: Broń cechowała się niezawodnością i bardzo dobrą celnością. Trafiła na wyposażenie m.in. Pułków Ułanów, Strzelców Konnych oraz Dywizjonów Artylerii Konnej.

    33. Mundur Generała Józefa Hallera

      Mundur Generała Józefa Hallera

      Mundur Generała z okresu dowodzenia Błękitną armią,czyli Armią Polską we Francji. Składa się z bluzy i spodni w barwie Horizon Di Blue (Błękit nieba). Rogatywki oraz francuskiego pasa oficerskiego . Mundur błękitnej armii odróżniały od zaadaptowanego munduru francuskiego polskie oznaki czyli guziki z orłem, haftowane na amarantowym tle orły na naramiennikach, oddzielny system stopni wojskowych oraz charakterystyczna czapka rogatywka z daszkiem dla oficerów i bez dla szeregowych, haftowanym ortem Jagiellońskim lub metalowym .

      Francja wprowadziła ten jasnoniebieski odcień w 1915 roku, aby zmniejszyć widoczność żołnierzy na polu bitwy. Polskie oddziały otrzymały te same mundury z francuskich zapasów wojskowych.

    34. Rzeźba Józefa Piłsudskiego

      Rzeźba Józefa Piłsudskiego

      Józef Piłsudski, Ojciec Polskiej Niepodległości, Naczelnik Państwa, Wódz naczelny Podczas Wojny polsko-ukraińskiej i Przewodniczący Rady Obrony Państwa. Pierwszy Marszałek Polski.

      Ta figura przedstawia Józefa Piłsudskiego, kluczową postać w historii Polski, który odegrał fundamentalną rolę w odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Jego liczne tytuły, wymienione w powyższym tekście, podkreślają jego ogromny wpływ na losy kraju zarówno w sferze wojskowej, jak i politycznej. Pomnik ten stanowi wyraz szacunku i pamięci dla jego zasług w budowaniu niepodległej Polski.

    35. Telefony Polowe TAJ 43

      Telefony Polowe TAJ 43

      Polowy aparat telefoniczny TAJ-43MR jest przeznaczony do nawiązywania łączności telefonicznej przy wykorzystaniu linii przewodowych oraz łączy radiowych i radioliniowych. Jest to aparat systemu MB (miejscowej baterii) z wywołaniem induktorowym. Aparat jest zasilany suchym ogniwem typu 3S lub podobnym o napięciu 1,5 V[1]. Aparat ma możliwość zdalnego sterowania radiostacją używany w Ludowym Wojsku Polskim.

    36. Zdjęcia z Planu filmu Jerzego Hoffmana „1920 Bitwa Warszawska”. W obiektywie Czesława Czamplińskiego.

      Zdjęcia z Planu filmu Jerzego Hoffmana „1920 Bitwa Warszawska”. W obiektywie Czesława Czamplińskiego.

      W obiektywie Czesława Czaplińskiego

      Prezentowany zestaw fotografii dokumentuje plan zdjęciowy filmu „1920 Bitwa Warszawska” w reżyserii Jerzego Hoffmana – wielkiej rekonstrukcji historycznej przywołującej wydarzenia wojny polsko-bolszewickiej. Zdjęcia zostały wykonane na Starym Mieście w Warszawie, gdzie na tle Kolumny Zygmunta, katedry św. Jana i kamienic Rynku Starego Miasta odtworzono sceny defilady wojska i pożegnania żołnierzy wyruszających na front.

      Kadry ukazują setki statystów w mundurach piechoty Wojska Polskiego z 1920 roku – w charakterystycznych hełmach wz. Adrian, z tornistrami i karabinami niesionymi „na ramię bagnet” – maszerujących w tumanach dymu przez historyczne ulice miasta. Wśród nich pojawiają się szwadrony kawalerii, poczet sztandarowy, orkiestra wojskowa oraz mieszkańcy miasta żegnający żołnierzy kwiatami – symboliczny gest nawiązujący do atmosfery sierpnia 1920 roku, gdy losy młodej Rzeczypospolitej ważyły się pod Warszawą. Jedno z ujęć – z panną młodą w bieli otoczoną przez konnych ułanów – rekonstruuje wątek miłosny filmu, którego bohaterowie biorą ślub tuż przed wymarszem na wojnę. Na fotografiach widoczna jest też charakterystyczna, stylizowana na epokę kamera wielkoformatowa na trójnogu, użyta jako rekwizyt planu filmowego.

      O filmie

      „1920 Bitwa Warszawska” (2011) to pierwsza polska pełnometrażowa produkcja zrealizowana w technologii 3D. Za kamerą stanął Jerzy Hoffman – twórca nominowany do Oscara za ekranizację „Potopu” Henryka Sienkiewicza, autor m.in. „Pana Wołodyjowskiego” i „Ogniem i mieczem”. Za zdjęcia odpowiadał Sławomir Idziak, nominowany do Oscara operator współpracujący m.in. z Ridleyem Scottem. W rolach głównych wystąpili Borys Szyc, Natasza Urbańska oraz Daniel Olbrychski.

      Film przedstawia burzliwe losy bohaterów rozgrywające się na tle wojennej zawieruchy roku 1920 – wojny polsko-bolszewickiej, zakończonej zwycięską dla Polski Bitwą Warszawską, nazywaną „Cudem nad Wisłą”. Akcja rozpoczyna się w Warszawie w 1920 roku, gdy Jan, poeta i kawalerzysta, po otrzymaniu rozkazu wyjazdu na front polsko-bolszewicki postanawia oświadczyć się swojej narzeczonej Oli, aktorce teatru rewiowego.

      O fotografie – Czesław Czapliński

      Czesław Czapliński urodził się 5 lipca 1953 roku w Łodzi. Studiował biologię na Uniwersytecie Łódzkim, a od 1979 roku mieszka na przemian w Warszawie i Nowym Jorku, gdzie ukończył New York Institute of Photography. Założył agencję fotograficzną Photo Medium Co., współpracującą z najbardziej znanymi wydawnictwami i klientami na całym świecie.

      W ciągu ponad czterdziestoletniej kariery fotografował najbardziej znane osobistości ze świata biznesu, kultury, polityki i sportu – między innymi Muhammada Alego, Leonarda Bernsteina, Cindy Crawford, Placida Dominga, Michaela Jacksona, Henry’ego Kissingera, Romana Polańskiego czy Andy’ego Warhola. Jego zdjęcia publikowano na całym świecie, m.in. w „The New York Times”, „Time”, „Vanity Fair”, „The Washington Post” i „Newsweeku”, a prace artysty znajdują się w zbiorach Library of Congress w Waszyngtonie, New York Public Library, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi oraz Biblioteki Narodowej w Warszawie.

      Czapliński jest również autorem kilkudziesięciu albumów fotograficznych oraz filmów dokumentalnych, a jego prace prezentowano na ponad dwustu wystawach w Polsce i za granicą, m.in. w Zachęcie i Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie. Prezentowana seria z planu „Bitwy Warszawskiej 1920” łączy jego doświadczenie fotoreportera z pasją dokumentowania wydarzeń o znaczeniu historycznym dla Polski.

    37. Kolekcja rycin Piotra Karszni z okazji 100-lecia Bitwy Warszawskiej

      Kolekcja rycin Piotra Karszni z okazji 100-lecia Bitwy Warszawskiej

      Ta wyjątkowa kolekcja rycin autorstwa Piotra Karszni, stworzona w 2020 roku, stanowi artystyczny hołd dla bohaterów i kluczowych wydarzeń Bitwy Warszawskiej z 1920 roku. Wydana z okazji setnej rocznicy tego „Cudu nad Wisłą”, seria ta łączy historyczną precyzję z głębokim ładunkiem emocjonalnym.

      Kolekcja skupia się na symbolicznych momentach i postaciach, ze szczególnym uwzględnieniem bohaterskiej postawy ks. Ignacego Skorupki. Poszczególne grafiki przedstawiają:

      • Upamiętnienie Miejsca Śmierci: Rycina przedstawiająca dębowy krzyż w Ossowie, ufundowany przez włościan w miejscu, gdzie poległ ks. Skorupka (wzniesiony w 1921 r., zniszczony przez Sowietów w 1944 r.). Scena ukazuje modlących się i pracujących rolników na tle wiejskiego krajobrazu..
      • Prorocze Słowa: Praca ilustrująca ks. Skorupkę w otoczeniu polskich żołnierzy przed drewnianym kościołem w Ząbkach, z umieszczonym poniżej jego słynnym, proroczym cytatem: „Nie minie dzień 15 sierpnia, dzień Matki Boskiej Zielnej a wróg będzie pobity”.
      • Duchowe Wsparcie dla Walczących: Grafika ukazująca kapłana przed barokowym ołtarzem, z rękami wzniesionymi w geście błogosławieństwa, z podpisem: „Stanę przed frontem i wszystkim idącym w bój, będę udzielał rozgrzeszenia”.
      • Posługa Wśród Żołnierzy: Scena przed gimnazjum Władysława IV na Pradze, gdzie ks. Skorupka posługuje ochotnikom. Rycina opatrzona jest słowami bp. Aleksandra Kakowskiego: „Pamiętaj abyś ciągle przebywał z żołnierzami w pochodzie i w okopach”.
      • Panorama Bitwy: Panoramiczna rycina przedstawiająca zmagania zbrojne pod Ossowem 14 sierpnia 1920 roku, z licznymi detalami topograficznymi i militarnymi z podpisem autora.

      Wszystkie prace wykonane są w technice precyzyjnego rysunku kreskowego, imitującego tradycyjną rycinę, z dbałością o detale kostiumów, architektury i uzbrojenia. Każda grafika oprawiona jest w elegancką, złotą ramę i posiada okolicznościowe daty „1920–2020”, a także pieczęć jubileuszową „STULECIE BITWY WARSZAWSKIEJ”. Kolekcja stanowi cenny materiał ikonograficzny i patriotyczny, upamiętniający jeden z najważniejszych momentów w historii Polski.

    38. Obraz „Ułan z Koniem” Jerzy Kossak

      Obraz „Ułan z Koniem” Jerzy Kossak

      Na pierwszym planie obrazu artysta ukazał ułana w zimowym płaszczu z futrzanym kołnierzem, w rogatywce zdobionej otokiem – detalem, po którym w dawnych czasach można było rozpoznać przynależność żołnierza do konkretnego pułku kawalerii. Za plecami żołnierza widoczny jest karabin, a jego dłoń spoczywa na uprzęży wiernego towarzysza – gniadego konia . Tło stanowi ośnieżony pejzaż – surowa, zimowa sceneria podkreśla trud żołnierskiej służby i intymność chwili, jaką dzielą ze sobą człowiek i zwierzę.

      Motyw ułana należy do najczęściej powracających tematów w twórczości Jerzego Kossaka. Artysta wielokrotnie powracał do scen przedstawiających żołnierza karmiącego, siodłającego lub po prostu towarzyszącego swojemu wierzchowcowi – uchwycone w ten sposób momenty odpoczynku kontrastowały z dynamicznymi scenami szarż i bitew, które również chętnie malował. Ta więź między ułanem a koniem, tak charakterystyczna dla polskiej kawalerii, stała się jednym ze znaków rozpoznawczych jego malarstwa.

    39. Portret Józefa Kowalskiego

      Portret Józefa Kowalskiego

      Józef Kowalski Urodził się 2 lutego 1900 we wsi Wicyń (obecnie Smerekiwka, Ukraina) jako syn Wawrzyńca (1872–1932) i Heleny (1881–1936) Kowalskich. Krótko był strzelcem w armii austro-węgierskiej (wrzesień – listopad 1918). Od lutego 1919 żołnierz wojska polskiego. W 1920, w trakcie wojny polsko-bolszewickiej, walczył w 22 Pułku Ułanów Podkarpackich. Brał udział w Bitwie pod Komarowem niedaleko Zamościa, gdzie 31 sierpnia 1920 polska kawaleria rozbiła trzon sił Konarmii Budionnego. Konfrontacja ta była największym starciem konnicy w wojnie polsko-bolszewickiej i ostatnią wielką bitwą kawaleryjską w historii Europy.

      Po wojnie ukończył kurs kawaleryjski w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. Po jego ukończeniu zrezygnował z kariery wojskowej i powrócił do pracy na roli. Zmobilizowany w sierpniu 1939 r. do oddziału artylerii, brał udział w wojnie obronnej, a po rozbiciu jego pułku dostał się do niewoli. II wojnę światową spędził w niemieckim obozie pracy, skąd udało mu się uciec ze współwięźniem. Po zakończeniu wojny osiedlił się w Przemysławiu pod Krzeszycami. Tam pochował swoich najbliższych. Do 1993 prowadził gospodarstwo rolne. Gdy stan jego zdrowia się pogorszył, przekazał ziemię Skarbowi Państwa i 9 grudnia 1994 zamieszkał w Domu Pomocy Społecznej w Tursku. W dniu swoich 110. urodzin został uhonorowany Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Tego samego roku został mu nadany uchwałą Rady Miejskiej tytuł Honorowego Obywatela Radzymina.

      Decyzją ministra obrony narodowej Tomasza Siemoniaka z 15 lutego 2012 Józef Kowalski został awansowany do stopnia kapitana Wojska Polskiego.

      16 sierpnia 2012, dzień po 92. rocznicy Bitwy Warszawskiej, nadano mu tytuł honorowego obywatela Wołomina.

      4 kwietnia 2013, Józefa Kowalskiego odwiedziła delegacja z Radzymina, podczas której otrzymał od gości okolicznościowy list oraz certyfikat nadający mu członkostwo w Stowarzyszeniu Miłośników Miasta Radzymin i Bitwy Warszawskiej 1920 roku, a sam przekazał prezesowi, Pawłowi Kozakiewiczowi symboliczne prawo do kultywowania pamięci o wydarzeniach z 1920 roku, w ramach czego przekazał na jego ręce ułańską szablę. 9 czerwca 2013 w Radzyminie przy Sanktuarium św. Jana Pawła II odbył się I Piknik Kawaleryjski im. kpt. Józefa Kowalskiego.

      Zmarł 7 grudnia 2013, w wieku 113 lat. 11 grudnia 2013 pochowany został na cmentarzu w Krzeszycach.

    40. Obraz „Cud nad Wisłą” Bitwa Warszawska Jerzy Kossak

      Obraz „Cud nad Wisłą” Bitwa Warszawska Jerzy Kossak

      Obraz pt. „Cud nad Wisłą” namalowany został przez Jerzego Kossaka w 1930 roku. Jest obrazem o charakterze batalistycznym, który ukazuje Bitwę Warszawską.

      Bitwa ta, nazywana jest potocznie „cudem nad Wisłą”, ponieważ zwycięstwo Polaków nad Armią Czerwoną było nieoczekiwane i przez wiele osób uważane za Opatrzność Bożą. Dlatego też w lewym górnym rogu obrazu ukazana jest Matka Boża ŁASKAWA. Objawienie Matki Bożej, które przedstawia Jerzy Kossak miało miejsce w Wólce Radzymińskiej, gdzie ginie por. Stefan Pogonowski. Od Wólki Radzymińskiej zaczyna się zwycięstwo Wojska Polskiego.

      Pierwszy plan przedstawia zaciętą walkę między polską piechotą, a wrogiem, który przegrywa starcie. Symbolizuje to upadający czerwony sztandar, w który dodatkowo wbijany jest polski bagnet. W szeregach wroga zauważyć też można żołnierzy, którzy w geście kapitulacji podnoszą ręce do góry, a na ich twarzach widnieje strach i nienawiść. Natomiast polska chorągiew z krzyżem kawalerskim uniesiona jest ponad głowami walczących. W całym zamieszaniu dostrzec można skauta, kobietę w mundurze (co warte zauważenia: walczyło wtedy 10 tysięcy kobiet), niemieckiego żołnierza oraz wyeksponowaną postać ks. Ignacego Skorupki, który wraz z krzyżem podnosi morale Polaków i zagrzewa ich do boju. Na drugim brzegu Wisły znajduje się Józef Piłsudski wraz z oddziałem kawalerii.

      Jerzy Kossak pokazuje obserwatorom obrazu możliwie jak najwięcej szczegółów z bitwy warszawskiej. Autor swym dziełem podkreśla też, że cały naród stanął w obronie ojczyzny, która ledwie co odzyskała niepodległość. Polacy ocalili przed bolszewikami nie tylko swój kraj, ale także zachód Europy. Wszystko to możliwe było dzięki Opatrzności Bożej, odwadze żołnierzy, mądrości dowódców i wysiłkowi Polaków.

    41. Różaniec papieski | Włochy

      Różaniec papieski | Włochy

      Dar kard. Stanisława Dziwisza z 2011 roku.

      Taki różaniec Jan Paweł II wręczał pielgrzymom podczas prywatnych audiencji. Wersja z białymi paciorkami, krzyż i łączenia srebrne. Na łączniku z jednej strony wizerunek Matki Boskiej, z drugiej herb papieski. Na pokrowcu różańca także zamieszczony herb papieski.

    42. Duża gablota z darami – cz. I

      Duża gablota z darami – cz. I

      Figurka Matki Bożej z Guadalupe, Rafael Ortega Porra, Hiszpania

      Figurka wzorowana na rzeźbie Matki Bożej z drzewa cedrowego, znajdującej się w Guadalupe, w autonomicznej prowincji Hiszpanii – Estremadurze.

      Krzyż lotaryński (Croix d’Anjou), Francja

      Krzyż o podwójnych ramionach, na podstawie. Na pudełku wypisana dedykacja: CROIX D’ANJOU offerte a Sa Sainteté le Pape Jean-Paul II par le Conseil Général de Maine-et-Loire a l’occasion de la béatification des Martyrs d’Angers le 19 février 1984 [tłum. KRZYŻ LOTARYŃSKI ofiarowany przez Radę Generalną Maine i Loary z oka-zji beatyfikacji Męczenników z Angers 19 lutego 1984].

      Krzyż z oryginalnym pudełkiem. Dołączone jest także potwierdzenie przyjęcia podarunku, podpisane: DZIWISZ, z datą 21 lutego 1984.

      Tryptyk z Matką Boską Anielską

      Inskrypcje na odwrocie wskazują, że tryptyk został ofiarowany Papieżowi podczas jego I pielgrzymki do Polski, w czasie wizyty w Częstochowie (4-6 czerwca 1979).

      W części środkowej przedstawiona została figura Matki Boskiej Anielskiej z ołtarza głównego w Bazylice NMP Anielskiej w Dąbrowie Górniczej. Oryginalna figura wyrzeźbiona została w 1901 roku z drewna cyprysowego przez Baltazara J. Proszowskie-go i umieszczona w dąbrowskiej bazylice w 1904 roku.

      2 sierpnia 1957 roku prymas Polski kard. Wyszyński ogłosił Matkę Bożą Anielską Patronką Dąbrowy Górniczej i Matką Zagłębia, a 19 maja 1968 roku prymas Stefan Wyszyński i ówczesny metropolita krakowski Karol Wojtyła koronowali łaskami słynącą figurę koronami papieża Pawła VI.

      Maryja jest w płaszczu, koronie i z berłem na prawym ręku, jako Królowa Świata. Stoi na kuli ziemskiej i prawą nogą depcze, oplatającego kulę węża – symbol szatana. Obiema rękoma trzyma Dzieciątko w koronie i z jabłkiem królewskim na kolanach, które ma rozłożone i wzniesione ręce. Twarz Maryi jest lekko zwrócona w kierunku Dzieciątka.

      Płaskorzeźba z Janem Pawłem II na tle Monte Cassino, Włochy

      W centrum płaskorzeźby wizerunek Jana Pawła II ujęty w popiersiu, profilem. W lewej części na górze widoczny klasztor – opactwo benedyktyńskie.

      Poniżej sentencja łacińska, która znajduje się na włoskim cmentarzu wojennym w Mignano Monte Lungo: MORTUI UT PATRIA VIVAT [tłum. którzy zginęli za ojczyznę, żyjął. W dolnym lewym rogu herb miasta Cassino (w polu tarczowym dziewięć gwiazdek po trzy w trzech rzędach).

      Przy dolnej krawędzi napis: CASSINO – MONTECASSINO – PAPA GIOVANNI PAOLO II 18-5-1979. Data 18 maja nawiązuje do dnia zdobycia przez polskich żołnierzy wzgórza Monte Cassino. Do tego nawiązuje także umieszczony przy prawej krawędzi kształt bomby lotniczej z wypisanym na niej rokiem 1944.

      Udział polskich żołnierzy z II Korpusu dowodzonego przez gen. Władysława Andersa w bitwie o Monte Cassino rozpoczął się 11 maja 1944 roku. 18 maja polscy żołnierze zdobyli wzgórze i opanowali ruiny klasztoru, gdzie zatknęli polską flagę.

      Zdobycie wzgórza Monte Cassino stanowiło punkt kulminacyjny bitwy i ułatwiło aliantom zdobycie Rzymu.

      Szkatuła z Ebensee z Maryjną symboliką, Austria

      Drewniana polichromowana szkatuła. Na wieku od zewnątrz na górze napis AVE MARIA, nad nim Oko Opatrzności, poniżej w dużym czerwonym sercu wpisany herb papieski i figura Maryi Królowej z Jezusem na rękach i podpisem: SALVE REGINA. Na czterech bokach szkatuły wypisane sławne miejsca Maryjnego kultu: CZESTOCHOWSKA, LOURDES, FATIMA, LA SALETTE. Na wewnętrznej stronie wieka centralny punkt stanowi duże, czerwone serce, w które wpisany jest herb austriackiego miasta Ebensee, a dookoła nazwy miejsc, związanych z kultem Maryjnym: Mariazell, Siena, Asyż, Padwa, Syrakuzy, Montichiari, Paryż, Avila, Lisieux, Le Mont, Maria Schutz, Saint Michel.

      Buty Jana Pawła II z czerwonej skóry, Stanisław Żmija

      Stanisław Żmija, szewc ze Stanisławia Dolnego (koło Kalwarii Zebrzydowskiej) od 1982 roku szył buty dla Jana Pawła II, w różnych fasonach i kolorach. Pierwsze buty podarował Ojcu św. 10 października 1982 roku, kiedy przyjechał do Rzymu na kanonizację o. Maksymiliana Kolbe.

      Ta para butów, jako dar dla Sanktuarium św. Jana Pawła II w Radzyminie, jest pierwszą, jaką szewc S. Żmija wykonał po śmierci Papieża – i jak mówi – ostatnią.

      Replika Dzwonu św. Patryka i jego świątyni, wyk. Fergus O’Farrell Studios, Irlandia

      Dzwon i świątynia („The Bell of St. Patrick and its shrine”) oryginalnie znajdują się w Narodowym Muzeum Irlandii w Dublinie. Dzwon uznawany za własność św. Patryka, którego używał podczas swojej działalności misyjnej, po jego śmierci jedna z relikwii świętego. Świątynia jako rodzaj relikwiarza dla dzwonu, powstała w Armagh ok. 1100 roku.

      Replika Dzwonu św. Patryka i jego świątyni w drewnianym opakowaniu została podarowana Janowi Pawłowi II przez zespół irlandzkich linii lotniczych Aer Lingus, w podziękowaniu za okazany honor podróżowania tymi liniami w czasie swojej 3. pielgrzymki do Irlandii i USA 29 września – 1 października 1979 roku.

    43. Duża gablota z darami – cz. II

      Duża gablota z darami – cz. II

      Drewniany kielich i patena głęboka z Iquitos , Peru

      Komplet naczyń liturgicznych ofiarowany Papieżowi podczas jego wizyty 5 lutego 1985 roku w Peru w mieście Iquitos, położonym w Puszczy Amazońskiej, gdzie spotkał się ze społecznością indiańską.

      Wizyta była częścią 25. podróży apostolskiej Jana Pawła II do krajów Ameryki Południowej w dniach 26 stycznia – 6 lutego 1985.

      Kielich z pateną, Domingo Antonio Montesanto, Hiszpania

      Naczynia liturgiczne wykonane na pamiątkę pielgrzymki Jana Pawła II do Argentyny, która odbyła się w dniach 11-12 czerwca 1982 roku.

      Na czaszy kielicha znajduje się relief z wizerunkiem twarzy Chrystusa. Na patenie umieszczone są wizerunek Jana Pawła II, kształt Argentyny i napis: POR LA JUSTA PAZ [tłum. Dla sprawiedliwego pokoju].

      Kielich z czarą na płaskorzeźbionym trzonie ze św. Barbarą i górnikami , P. (?) Niechcioł

      Na wydłużonym trzonie kielicha z jednej strony widać postać kobiecą, prawdopodobnie jest to św. Barbara – patronka górników. Nie ma charakterystycznych dla świętej atrybutów: miecza i kielicha z Hostią, ale jest w wianku i welonie, w prawej, wzniesionej ręce trzyma gałązkę palmy lub pióro; w lewej górniczą latarkę. Przed nią klęczy górnik, ze złożonymi rękoma, w błagalnej postawie.

      Na drugiej stronie górnik z wzniesionymi do góry rękoma. Na czaszy kielicha z jednej strony Chrystogram (monogram IHS), a z drugiej napis: Górnicy Śląska Papieżowi Janowi Pawłowi II 1979.

      Krzyż na podstawce w kształcie Polski

      Metalowy krzyż w kolorze czarnym, o niesymetrycznym kształcie, lekko rozszerzający się na dole, z cienką białą linią przez środek ramion. Umieszczony jest na podstawie w kształcie Polski, na której przytwierdzona jest tabliczka z dedykacją: Umiłowanemu Ojcowi Świętemu z okazji pobytu na ojczystej ziemi młodzież pracująca Nowej Huty, Kraków 8.VI.1979 r.

      Skrzynka od górników z Bovegno, Włochy

      Skrzynka składa się z drewnianej podstawy, w której umieszczone są dwie metalowe lampy górnicze (niebieskie) oraz dwie kamienne bryłki. Na skrzynce tabliczka z dedykacją: I MINATORI di BOVEGNO RICONOSCENTI A PAOLO VI PER L’IN-CONTRO AVVENUTO IN MINIERA NELL’ ANNO DEL SIGNORE 1959 OGGI 26-9-1982 INCONTRANDO GIOVANNI PAOLO II IN VISTA PASTORALE A BRESCIA FEDELMENTE OFFRONO [tłum. Górnicy z Bovegno wdzięczni Pawłowi VI za spotkanie, które miało miejsce w kopalni w Roku Pańskim 1959. Dziś 26-9-1982 spotykając Jana Pawła II podczas wizyty pasterskiej w Brescii wiernie ofiarujemy].

      Pamiątkowe klucze przekazywane Janowi Pawłowi II z miejsc, które odwiedzał

      Biblioteka

      Zbiór następujących ksiąg:

      • Aleksandra Zapotoczny, Nasz Papież. Świadkowie świętości Jana Pawła II”, Częstochowa 2011 
      • Beatificazione di Giovanni Paolo II. Piazza San Pietro. 1 Maggio 2011″, Watykan 2011
      • Blogosławiony” numer specjalny „L’Osservatore Romano”, Watykan 2011
      • Blogosławiony, który idzie w imię Pańskie. Pamiątka beatyfikacji Jana Pawła II 1 maja 2011- Diecezja Warszawsko-Praska”, Radzymin 2011
      • Celebrazione Eucaristica di Ringraziamento per la Beatificazione di Giovanni Paolo 11. Sommo Pontefice 2 Maggio 2011″, Watykan 2011
      • Jan Korcz, „Miejsca święte w Polsce łaskami i cudami słynące”, tom III, Warszawa 2006
      • Jan Paweł II, „Dzieła zebrane”, tom I-XVI, Kraków 2006-2009
      • Jan Paweł II w trosce o trzeźwość człowieka, praca zbiorowa pod red. Mariana Piotra Romaniuka, Warszawa 2008
      • Miejsca papieskie. Praktyczny przewodnik: ponad 60 miejscowości, które odwiedził Jan Paweł II – ponad 400 fotografii”, Warszawa 2008
      • Polska szlakiem Jana Pawła II. Jan Paweł II – cytaty. Adam Bujak – fotografie”, Kraków 2008
      • W pielgrzymce do ojczystej ziemi. Jan Paweł II w Polsce. 2 czerwca – 10 czerwca 1979″, red. Zenon Pasierb SAC, Józef Sadzik SAC, Danuta Szumska, Paryż, Éditions du Dialogue, 1980

      Książeczki wydawane przez Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych (wł. Ufficio delle Celebrazioni Liturgiche del Sommo Pontefice) z porządkiem ceremonii i liturgii podczas kanonizacji, beatyfikacji, świąt i innych uroczystości w okresie pontyfikatu Jana Pawła II, 67 egzemplarzy, Watykan 1984-2005

    44. Mała gablota z darami

      Mała gablota z darami

      Pamiątkowy medal miasta Radzymin wybity z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Radzymina

      Dar Małgorzaty Dyniewicz z 2013 roku.

      Medal pamiątkowy z Matką Boską Częstochowską i Janem Pawłem II

      Dar z 2013 roku Pawła Kozakiewicza i Janusza Śledzia ze Stowarzyszenia Miłośników Radzymina i Bitwy Warszawskiej 1920.

      Medal upamiętniający kanonizację Jana XXIII i Jana Pawła II z 27 kwietnia 2014 roku, Daniel Longo

      Dar o. Krzysztofa Wieliczko, administratora Watykańskiej Fundacji Jana Pawła II z 2014 roku.

      Kolekcjonerskie monety „radzymiry” bite z okazji XI rocznicy wizyty Jana Pawła II w Radzyminie oraz 90. rocznicy Bitwy Warszawskiej

      Dar Zbigniewa Piotrowskiego, burmistrza Radzymina.

      „Radzymir 1920”, mosiądz złocony 24-k, śr. 3,8 cm, nr inw. SJP-N 1/1

      „Radzymir 40”, srebro, pr. 500, śr. 3,2 cm, nr inw. SJP-N 1/2

      Portret Jana Pawła II z wizyty w Radzyminie, wyk. Pracownia Rzemiosł Artystycznych TOMAR

      Dar Krystyny i Piotra Sobczaków z 2012 roku.

      Portret wykonany na podstawie charakterystycznego zdjęcia z wizyty Jana Pawła II w Radzyminie 13 czerwca 1999 roku na „Cmentarzu Poległych 1920 roku, kiedy to Papież uchwycony jest podczas krótkiej modlitwy na klęczniku, na którym ułożone były chabry. Na płaskorzeźbie Jan Paweł II ujęty w popiersiu, ze złożonymi rękami, pochylony nad bukietem kwiatów.

      Płaskorzeźba powstała z okazji 10. rocznicy wizyty Ojca św. w Radzyminie.

    45. Skórzana tablica – Włoscy skauci | Włochy

      Skórzana tablica – Włoscy skauci | Włochy

      Podarunek przygotowany przez skautów z drużyny „Roma 93″ i ofiarowany Janowi Pawłowi II już 29 listopada 1978 roku.

      Przedmiot stylizowany na starodawny dokument; wykonany na skórze, przytwierdzonej sznurkami do drewnianej ramy. Główną treść stanowi cytat z Roberta Baden-Powella (twórcy skautingu)

      „Faremo del nostro meglio per lasciare il mondo un po’ migliore di come lo abbiamo trovato…”

      tłum. Dołożymy wszelkich starań, żeby zostawić ten świat trochę lepszym, niż go zastaliśmy.

    46. Płaskorzeźba z wizerunkiem Jana Pawła II – Jack Gbur | Stany Zjednoczone

      Płaskorzeźba z wizerunkiem Jana Pawła II – Jack Gbur | Stany Zjednoczone

      Jack Gbur przygotował ów portret z myślą o przekazaniu go kościołowi w Cleveland, ale ostatecznie przekazał go jako dar dla Ojca św. przy okazji wizyty apostolskiej w Filadelfii (USA) 3 października 1979.

      Papież ujęty w półpostaci, ubrany w ornat, paliusz i mitrę, w lewej ręce trzyma pastorał, a prawą wznosi w geście błogosławieństwa.

      Na dole przy lewej krawędzi podpis autora: JACK GBUR. Autor, urodzony 10 czerwca 1909 roku na farmie w Ohio w USA, pochodzi z wielodzietnej rodziny ukraińskich emigrantów.

    47. Fotografie z wizyty Jana Pawła II w Radzyminie – Tadeusz Kulesza

      Fotografie z wizyty Jana Pawła II w Radzyminie – Tadeusz Kulesza

      Zdjęcia z wizyty Jana Pawła II w Radzyminie, Tadeusz Kulesza

      Kolekcja zdjęć dokumentujących wizytę Jana Pawła II 13 czerwca 1999 roku w Radzyminie, mieście „Cudu nad Wisłą.

      Papież podczas swojej VII pielgrzymki do Polski odwiedził „Cmentarz Poległych w 1920 roku” w Radzyminie. Na cmentarzu spotkał się z duchowieństwem, zebranymi gośćmi, ale przede wszystkim z weteranami walk z 1920 roku.

      To wielkie wydarzenie w historii Radzymina, które dalej wspominamy.

    48. Tkanina z pieśnią oraz sztandar Akcji Katolickiej

      Tkanina z pieśnią oraz sztandar Akcji Katolickiej

      Tkanina z piosenką „Modlitwa za Ojca Świętego”, br. Bronisław Kawecki OFM

      Na czerwonej tkaninie wyhaftowana pięciolinia z nutami i słowa:

      Z woli Twej Boskiej z ludu polskiego wybrałeś Panie Ojca Świętego wiedziesz go Boże najcięższą z dróg przeto wspomagaj by iść nią mógł. Usłysz o Panie głos ludu Twego pokornej prośby wysłuchać chciej strzeż i chroń Jana Pawła Drugiego w swojej opiece zawsze go miej. Niech Matka Twoja nasza Królowa Ojca Świętego w zdrowiu zachowa by nie zabrakło mu nigdy sił by jak najdłużej opoką był.

      Sztandar Akcji Katolickiej z Radzymina

      Dar z 2011 roku opiekunów sztandaru, którymi są: Józefa i Jan Kobusowie, Elżbieta i Paweł Dąbrowscy, Krystyna i Janusz Rasińscy, Elżbieta i Grzegorz Jeleń, Elżbieta Wołynko, Andrzej Pawlak, Halina i Roman Szczypkowscy, Hanna i Mirosław Mata, Barbara i Marian Skarżyccy.

      Na jednej stronie płata sztandaru wizerunek Chrystusa Króla, ujęty w półpostaci, trzyma berło i jabłko królewskie. Nad wizerunkiem napis AKCJA KATOLICKA, zaś pod: KATOL. STOWARZYSZENIE MĘSKIE W PARAFII SWIĘTEGO JANA W RADZYMINIE 1928 1934.

      Rok 1928 nawiązuje do daty określenia programu Akcji przez papieża Piusa XI, a 1934 to rok powołoania Stowarzyszenia. Daty przedzielone są godłem stowarzyszenia.

      Na drugiej, niewidocznej stronie płata sztandaru natomisat wizerunek św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus i podpisem: SWIĘTY JÓZEFIE PATRONIE RODZIN CHRZEŚCIJAŃSKICH MÓDŁ SIĘ ZA NAMI.

      Metalowe godło KSM stanowi także głowicę drzewca sztandaru.

      Sztandar pobłogosławił Jan Paweł II 3 maja 2000, kiedy na spotkaniu z Ojcem św. była delegacja radzymińskiej Akcji Katolickiej.

      W 2012 poddano sztandar renowacji, co upamiętnia napis: ODNOWIĆ WSZYSTKO W CHRYSTUSIE 2012.

    49. Portret Jana Pawła II – Sandra O’Brien | Irlandia

      Portret Jana Pawła II – Sandra O’Brien | Irlandia

      Jan Paweł II ujęty w popiersiu. Papież prawą rękę ma uniesioną w geście pozdrowienia, a w lewej ręce trzyma pastorał, ubrany jest w ornat oraz paliusz, na głowie ma infułę.

    50. Rysunek Jana Pawła II na tle Nowej Huty – C. „Darnoga” Hazard

      Rysunek Jana Pawła II na tle Nowej Huty – C. „Darnoga” Hazard

      Jan Paweł II na tle Nowej Huty, C. „Darnoga” Hazard

      Rysunek nawiązuje do wydarzeń w Nowej Hucie w 1960 roku, gdy mieszkańcy stanęli w obronie krzyża usuwanego decyzją władz z Osiedla Teatralnego. Wsparcia protestującym udzielił ówczesny biskup pomocniczy archidiecezji krakowskiej Karol Wojtyła, którego działania doprowadziły do uzyskania zgody na budowę kościoła w Nowej Hucie w roku 1967.

      Podczas I pielgrzymki do Polski w 1979 roku Jan Paweł II chciał odwiedzić Nową Hutę. Władze zgodziły się jedynie na jego wizytę w pobliskiej Mogile.

    51. Chorągiew z Matką Bożą z Guadalupe | Meksyk

      Chorągiew z Matką Bożą z Guadalupe | Meksyk

      Chorągiew z wizerunkiem Matki Boskiej z Guadalupe, wyk. Sociedad cooperativa de obreros vestuario y equipo, Meksyk

      Wyhaftowane na płacie chorągwi przedstawienie ikonograficzne Matki Boskiej powstało podczas maryjnych objawień św. Jana Dydaka (Juan Diego Cuauhtlatoatzin) w 1531 roku. Jest to najstarsze objawienie maryjne uznane przez Kościół.

      Matka Boska z Guadalupe czczona jest zaś jako patronka obu Ameryk od 1999 roku.

    52. Stuła oraz piuska dla Jana Pawła II

      Stuła oraz piuska dla Jana Pawła II

      Stuła dla Jana Pawła II. Dar abp. Henryka Hosera, przekazany przez bp. Marka Solarczyka w 2012 roku.

      Przygotowana dla Jana Pawła II z okazji wizyty w katedrze św. Floriana na Pradze, która miała miejsce 13 czerwca 1999. Biała stuła ze złotymi haftami i aplikacjami herbów. Na prawej stronie herb warszawskiej dzielnicy Praga-Północ, na lewej stronie logo VII pielgrzymki Jana Pawła II do Polski z hasłem BÓG JEST MIŁOŚCIĄ.

      Piuska dla Jana Pawła II. Dar br. Włodzimierza Tkacza.

    53. Rzeźba Matki Bożej, Królowej Pokoju – Jose Mario Benitez Fernandez | Peru

      Rzeźba Matki Bożej, Królowej Pokoju – Jose Mario Benitez Fernandez | Peru

      Matka Boska, Królowa Pokoju „La Virgen de la Paz”, Jose Mario Benitez Fernandez, Peru

      Postać Maryi w aureoli, w szerokiej sukni, spod której widać tylko twarz i dłonie. Dłonie ma wysunięte do przodu: prawą w geście błogosławieństwa, w lewej trzyma kwiat. Powtarzające się motywy: kwiatu (kolczyki, na sukni), gołębia, fal (chmur?). Na szyi Maryi wisi krzyż, nad którym umieszczony został motyw gołębia. Na środku sukni herb Peru. Matka Boska stoi na kuli ziemskiej, depcze węża (z jabłkiem w paszczy) i trzy bomby (rakiety?). Na kuli ziemskiej widoczny kontynent Ameryki Południowej, obok którego po prawej stronie sygnatura rzeźbiarza: JM Benitez F. PERU. Kula ziemska umieszczona jest w falach bądź chmurach, takich samych, jakimi zwieńczona jest suknia Maryi. Na dole rzeźby siedem gołębi z gałązkami (oliwnymi?) w dziobach, pod którymi widoczna inskrypcja: GLORIA A DIOS EN LAS ALTURAS Y PAZ EN AL TIERRA A LOS HOMBRES DE BUENA VOLUNTAD [tłum. Chwała na wysokości Bogu a na ziemi pokój ludziom dobrej woli].

    54. Popiersie Jana Pawła II w mitrze – Tadeusz Łukjańczyk | Stany Zjednoczone

      Popiersie Jana Pawła II w mitrze – Tadeusz Łukjańczyk | Stany Zjednoczone

      Popiersie Jana Pawła II w mitrze – Tadeusz Łukjańczyk | Stany Zjednoczone

      Popiersie Jana Pawła II w mitrze, polichromowane i inkrustowane kamieniami. Na mitrze z przodu umieszczony wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, a z tyłu biały polski orzeł w koronie. Na piersiach widoczny herb papieski.

      Pudło na popiersie jest drewniane, jego przednie drzwi są podzielone na cztery części. W lewej górnej wyrzeźbiony jest herb papieski, a w dolnym prawym litera M (od imienia Maryi).

      Do rzeźby dołączona jest dokumentacja fotograficzna wraz z opisem poszczególnych etapów pracy nad popiersiem, które trwały blisko dwa lata. Rozpoczęte drugiego dnia po inauguracji pontyfikatu, a zakończone 1 sierpnia 1980 roku.

    55. Rzeźba Sceny Ukrzyżowania, Ryszard Hamerski | Polska

      Rzeźba Sceny Ukrzyżowania, Ryszard Hamerski | Polska

      Rzeźba przedstawia Chrystusa na krzyżu, pod którym towarzyszą Mu trzy osoby. Po lewej stoją Matka Boża, podtrzymywana przez ucznia św. Jana, po prawej w postawie klęczącej druga kobieta. Według słów Ewangelii:

      „Obok krzyża Jezusowego stały: Matka Jego i siostra Matki Jego, Maria, żona Kleofasa, i Maria Magdalena. Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: Niewiasto, oto syn Twój. Następnie rzekł do ucznia: Oto Matka twoja. I od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie” (J 19,25-27).

    56. Rzeźba orła dolnośląskiego

      Rzeźba orła dolnośląskiego

      Wykonana w miedzi figura orła dolnośląskiego – zwróconego w prawo, bez korony, z przepaską sierpową na piersiach, wywodzi się z herbów rodowych Piastów Dolnośląskich. Orzeł ustawiony na podstawie z węgla, do której przytwierdzona jest tabliczka z dedykacją: W hołdzie Papieżowi Janowi Pawłowi II LUDZIE PRACY ZAGŁĘBIA MIEDZIOWEGO, LUBIN 5-VI-1979 roku.

    57. Płaskorzeźba Jana Pawła II

      Płaskorzeźba Jana Pawła II

      Wizerunek papieża ujęty w popiersiu, z twarzą zwróconą w bok. Jan Paweł II ubrany jest w sutannę i piuskę, na szyi ma przewieszoną stułę, a na piersiach widoczny pektorał na łańcuszku.

    58. Parzenica góralska – Władysław Gąsienica-Makowski z rodziną M.A.J.

      Parzenica góralska – Władysław Gąsienica-Makowski z rodziną M.A.J.

      Parzenica góralska z wizerunkiem Matki Boskiej, Władysław Gąsienica-Makowski z rodziną M.A.J.

      Podarunek dla Jana Pawła II od Związku Podhalan, ofiarowany przy okazji I pielgrzymki Ojca św. do Polski. Tradycyjna góralska parzenica z umieszczonym w środku wizerunkiem Matki Boskiej z Jezusem.

    59. Wizerunek ptaka – Thérese Brassard | Kanada

      Wizerunek ptaka – Thérese Brassard | Kanada

      Wizerunek ptaka – dar prowincji Quebec, Thérese Brassard, Kanada. Podarunek najpewniej był ofiarowany w czasie pielgrzymki Papieża do Kanady 9-21 września 1984 roku.

      Przedstawienie ptaka z kolorowymi skrzydłami i kłosem zboża w dziobie. Treść dedykacji zamieszczona na opakowaniu daru: OFFERT A SA SAINTETE JEAN-PAUL II PAR LA VILLE DE QUEBEC LE 9 SEPTEMBRE 1984 „Don de Dieu feray valoir” [tłum. Ofiarowany Jego Świątobliwości Janowi Pawłowi II przez miasto Quebec 9 września 1984 „Dar Boży dobrze wykorzystam”].

      „Don de Dieu feray valoir” to dewiza miasta Quebec.

    60. Klęcznik z wizyty Jana Pawła II w Radzyminie 13 czerwca 1999

      Klęcznik z wizyty Jana Pawła II w Radzyminie 13 czerwca 1999

      projekt prof. Wiktor Zin, wyk. Wiesław Ciałkowski. Dar ks. Stanisława Kucia, proboszcza parafi pw. Przemienienia Pańskiego w Radzyminie.

    61. Batik „Matka Świata” – Auszra-Teresa Tuminaitė | Litwa

      Batik „Matka Świata” – Auszra-Teresa Tuminaitė | Litwa

      Batik „Pasaulio motina” (Matka Świata), Auszra-Teresa Tuminaitė, Litwa

      Dar dla Jana Pawła II od litewskiej artystki Auszry-Teresy Tuminaitė wykonany w technice batiku, czyli technice malarskiej z użyciem wosku i kąpieli tkaniny w barwniku.

      Tkanina zatytułowana „Pasaulio motina” [tłum. Matka Świata] przedstawia stylizowaną postać Maryi Niepokalanej. Nad głową aureola z 12 gwiazd” (metalowe, okrągłe aplikacje), postać stoi na gwiaździstej kuli (ziemi), a spod stóp wyłania się wąż.

    62. Obraz pt. „Dobry Pasterz” | ZSRR

      Obraz pt. „Dobry Pasterz” | ZSRR

      Dar dla Jana Pawła II z września 1987 roku z okazji VI Kongresu Laikatu Kościoła Ukraińskiego i rozpoczęcia Jubileuszu Millennium Chrztu Rusi-Ukrainy.

      Wizerunek Dobrego Pasterza wyhaftowała ukraińska kobieta, więzień sumienia w sowieckim łagrze. Używała do tego nici wyciąganych z własnej odzieży. Tkaninę udało się potajemnie wydostać z obozu i wywieźć z ZSRR, potem trafiła na Zachód.

      Napis na ramce:

      LITONA BUON PASTORE, CA 1955. Ricamata da Donne Ucraine Prigioniere di Coscenza nel Gulay Sovietico

    63. Portret św. Maksymiliana Kolbe – Marta Lynch | Stany Zjednoczone

      Portret św. Maksymiliana Kolbe – Marta Lynch | Stany Zjednoczone

      Portret św. Maksymiliana Marii Kolbe ujęty w popiersiu. Po lewej widoczny fragment ogrodzenia z obozu Auschwitz, w którym o. Kolbe oddał życie za współwięźnia skazanego na śmierć głodową. Zmarł 14 sierpnia 1941 roku dobity zastrzykiem fenolu.

      Jan Paweł II beatyfikował o. Kolbe 10 października 1982 roku jako męczennika.